whatsapp icon

Polikistik Over Sendromu

Polikistik Over Sendromu, üreme çağındaki kadınlarda sık görülen hormonal bir hastalıktır; adet düzensizliğine ,kısırlığa ve başka hastalıkların gelişmesine neden olabilir. Polikistik over sendromu, kronik bir hastalıktır; gebelik şansını azaltır ve kadınların yaşam kalitesini ciddi şekilde bozabilir. Nedenleri tam olarak bilinmese de; genetik ve çevresel faktörlerin etkileşimi ile ortaya çıktığı düşünülmektedir. Aşırı kilo alan kadınlarda daha sık görülen Polikistik Over Sendromu, kadınlarda şeker hastalığı, hipertansiyon, kalp ve damar hastalıkları ile rahim kanseri gelişmesine neden olabilir. Bu nedenle erken teşhisi ve tedavisi önemlidir.

Polikistik Over Sendromu Nedir?

Polikistik Over Sendromu (PKOS) sinir sistemi, hipofiz bezi ,yumurtalıklar, böbreküstü bezi ve diğer dokular arasındaki etkileşimlerin bozulmasına bağlı olarak gelişen endokrin (hormonal) bir hastalıktır. Genellikle ergenlik çağında başlar; çünkü ergenlik çağındaki aktifleşen hormonal sistemin hatalı çalışması nedeniyle gelişir. Obezitenin artışı ile birlikte bu hastalığın görülme oranı da artmaktadır.

Polikistik Over Sendromu Belirtileri

  • Adet düzensizliği
  • Tüylenme artışı, saç dökülmesi ve akne (sivilce)
  • Rahim kanseri ve meme kanseri riski artış
  • Kalp damar hastalıkları riskinde artış
  • İnsülin artışı mevcut olan kadınlarda şeker hastalığı riskinde artış
  • Depresyon ve anksiyete
  • Uyku apnesi

Polikistik overler (çok sayıda kist içeren over dokusu), uzun süre yumurtlama olmaması sonrasında oluşmaktadır. Normal kadınlarn %25 kadarında polikistik overlerin ultrasonografi bulguları (overlerde inci tanesi gibi dizilmiş follikül kistleri) görülmektedir.

Adet düzensizliği görülür. Bu hastaların doktora başvurma sebebi, genelllikle adet görmeye başladıkları dönemden itibaren başlayan adet düzensizliğidir. Adet aralarının 35 günden uzun olması veya yılda 10’dan az adet görme şeklindedir. Hastalığın yakınma ve bulguları kişiden kişiye çok farklıdır ve zaman içinde değişim gösterir.

Polikistik over sendromu bulunan kadınlarda uzun dönemde; şeker hastalığı, yüksek tansiyon, kalp ve damar hastalıkları ile rahim kanseri görülebilir. Polikistik over sendromu neden olduğu şikayetler ve ileride oluşabilecek şikayetler ile sağlık problemleri açısından düzenli kontrol gerektirir.

Polikistik Over Sendromu Nedenleri ve Korunma

Polikistik over sendromu aslında anne karnında başlar. Bu durum tutumlu genler hipotezi ile açıklanır. Anne karnında besinlerden ve enerjiden yoksun kalan bebek, doğduktan sonra bu yoksunluk ortadan kalktığında vücudu tutumlu kullanmaya başlar ve biriktirme alışkanlığı ortaya çıkar. Bu sebeple obezite görülür. Tedavide kilo kontrolü birinci basamaktır.

Bu hastalarda dengeli beslenme yaşam tarzı olmalıdır. Kilo alımı polikistik over sendromu belirtilerinin şiddetini artırır ve ileriye dönük sağlık sorunlarının ortaya çıkma riskini artırır.

Polikistik Over Sendromu Tedavisi

  • Dolaşımda androjen (erkeklik hormonu) azaltmak
  • Gebelik istemine yönelik tedavi
  • Endometrium (rahim iç tabakası) korunması
  • Normal kilonun korunmasını sağlamak
  • İnsülin direnci sonrasında çıkabilecek hastalıkları önlemektir

Her kadında çıkabilen belirtiler ve şiddeti farklılık göstermektedir ve tedavi yöntemleri belirlenmektedir.

Akne ve Hirsutizm Tedavileri

Polikistik over sendromu hastalarında akne ve hirsutizm tedavisinde amaç androjen üretimini azaltmak veya kandaki androjenin bağlayıcı proteinlere bağlanmasını sağlamaktır.

Oral kontraseptifler akne ve hirşutizmde düzelme sağlamakla birlikte insülin direnci üzerine olumlu etki göstermemektedir.Tedavi altta yatan nedene yönelik olur. Tedavide kozmetik uygulamalar ve ilaç tedavisi aynı anda veya farklı zamanlarda gerekebilir.

Polikistik over sendromu olan kişilerde metformin ilacı faydalı olabilmektedir. Gebelik düşünmeyen kadınlarda tüylenme tedavisinde oral kontraseptif kullanarak yumurtalıkların baskılanmasıyla androjen üretimi azaltılır. Bu yöntem ayrıca tüylenme tedavisinde de kullanılır. Obezite tüylenmeyi artırır, tüylenmesi olan kadınlar kilolu ise mutlaka zayıflatılmalıdır.

Polikistik Over Sendromunun Neden Olduğu Sorunlar ve Komplikasyonlar

  • PKOS’un en önemli komplikasyonu kısırlıktır.
  • Hamilelerde düşük ve erken doğum riski oluşturur.
  • Karaciğer iltihabına ve karaciğerde yağlanmaya neden olur.
  • Metabolik sendrom -yüksek tansiyon ,yüksek kan şekeri ve anormal kolesterol veya trigliserit düzeylerini içeren ve kardiyovasküler hastalık riskini önemli ölçüde artırır.
  • Tip 2 diyabet veya prediyabet riskini artırır.
  • Uyku apnesine neden olur.
  • Anormal uterin kanamaya sebep olur.
  • Rahim astarı kanseri (endometrial kanser) neden olur.
  • Obezite PKOS ile ilişkilidir ve bozukluğun komplikasyonlarını kötüleştirebilir.

Öncelikle hareketsiz yaşam tarzını değiştirin. Polikistik over sendromunda kilo kaybı mevcut şikayetlerin çoğunda tek başına gerileme sağlar. Kilonuzun %10’unu vermeniz halinde adet düzeninde belirgin iyileşme göreceksiniz.

Doğum Kontrol Hapları

Adetlerin düzenlenmesi için gebelik isteği yoksa doğum kontrol hapları kullanılabilir. Doğum kontrol hapları hormonlarda iyileşme sağlar, buna bağlı kıllanma, kilo ve ciltte yağlanma şikayetleri geriler. 

İnsülin Duyarıcı Ajanlar

Şeker hastalığında kullanılan bazı ilaçlar Polikistik Over Sendromu'nda kullanılmaktadır. Bu ilaçlar insülin duyarlılığını arttırarak etki ederler. Etkinlikleri kişisel farklılıklar göstermektedir. 3-6 ay metformin kullanımında hastaların yaklaşık yarısında adet düzeni sağlar. Ayrıca polikistik over sendromunda artmış olan düşük oranları ve gebelikte şeker hastalığı oranlarını azaltırlar.

Kısırlık tedavisi gören hastalarda gebelik oranları artar ve gebelik gidişatı üzerine olumlu etkileri olduğu gösterilmiştir.

Polikistik Over Sendromunda Kısırlık Tedavisi

Yumurtlama bozuklukları nedeniyle gebelik elde edemeyen hastalarda yumurta gelişimini sağlamak için klomifen sitrat metformin, gonadotropinler, GnRH agonistleri veya antagonistleri kullanılabilir.

Polikistik Over Sendromu Olan Hastalar Nasıl Hamile Kalabilir?

En iyi cevap genelllikle bunların birlikte kullanımı ile elde edilir. Bu amaçla doğum kontrol hapları, antiandrojenler, spironolakton, flutamid, eflornitin gibi seçenekler vardır. Bu yöntemlerle baskılama sağlandıktan sonra epilasyon yöntemlerinin hormonal denge sağlanmadan kullanılması halinde, bir süre sonra tekrar yeni kıl foliküllerinin gelişmesi nedeniyle etkiler geçici olmaktadır.

İnternet sitemizde çerez kullanılmaktadır. Çerezler hakkında detaylı bilgi için Gizlilik ve Çerez Politikası’nı inceleyiniz. Devam etmeniz halinde çerez kullanımına izin verdiğinizi kabul edeceğiz.